AHŞABA SANATLA HAYAT VERİYOR: 12 YILLIK NAHT TUTKUSU
Mersin'in Bozyazı ilçesinde yaşayan jandarma emeklisi Mustafa Eysen, yaklaşık 12 yıldır sürdürdüğü naht sanatıyla geleneksel Türk-İslam el sanatlarını yaşatmaya çalışıyor. Tekeli Mahallesi'ndeki hobi atölyesinde çalışmalarını sürdüren Eysen, ahşabı ince işçilikle işleyerek kültürel mirasın gelecek nesillere aktarılmasına katkı sunuyor.
Jandarma uzman çavuÅŸ olarak görev yaparken baÅŸladığı naht sanatını emekliliÄŸinin ardından daha da geliÅŸtiren Mustafa Eysen, atölyesinde ahÅŸabı adeta sanat eserine dönüÅŸtürüyor. Geleneksel motifleri sabır ve titizlikle ahÅŸaba iÅŸleyen Eysen, her bir eser için günler süren çalışmalar yürütüyor.
AhÅŸap yüzeyler önce defalarca zımparalanıyor, ardından desenler aktarılıyor ve kıl testere yardımıyla tamamen el iÅŸçiliÄŸiyle kesilerek ÅŸekillendiriliyor. Son aÅŸamada uygulanan vernikle eserler hem korunuyor hem de estetik bir görünüm kazanıyor.
Çalışmalarında ÅŸimÅŸir, ceviz, kavak, huÅŸ ve gürgen gibi farklı aÄŸaç türlerini kullanan Eysen, ortaya çıkacak eserin özelliklerine göre malzeme seçimi yapıyor. Geleneksel Türk-Ä°slam sanatının önemli örneklerinden biri olan naht sanatını yaÅŸatmaya çalışan Eysen, özellikle genç nesillerin bu sanatı tanımasını ve ilgi göstermesini istiyor.
Meslek hayatı boyunca da naht sanatına ilgi duyduÄŸunu belirten Mustafa Eysen, boÅŸ zamanlarının büyük bölümünü atölyesinde geçirdiÄŸini söyledi. Sanata olan ilgisinin zamanla tutkuya dönüÅŸtüÄŸünü ifade eden Eysen, geleneksel Türk-Ä°slam el sanatları arasında yer alan naht sanatında kendisini geliÅŸtirmek için uzun yıllardır emek verdiÄŸini kaydetti.
AhÅŸap oyma ve kesme tekniklerinin kullanıldığı naht sanatının geçmiÅŸten günümüze ulaÅŸan önemli kültürel deÄŸerlerden biri olduÄŸunu dile getiren Eysen, "Naht sanatı, motiflerin çeÅŸitli tekniklerle ahÅŸap üzerine iÅŸlendiÄŸi bir sanat dalıdır. Kıl testere yardımıyla tamamen el iÅŸçiliÄŸiyle ÅŸekil verilir. Özellikle cami süslemelerinde, saray tezyinatlarında ve geleneksel mimari yapılarda sıkça kullanılan Türk-Ä°slam sanatlarından biridir" dedi.
Çalışmalarında eserin özelliÄŸine göre farklı aÄŸaç türlerinden yararlandığını anlatan Eysen, "ÅžimÅŸir, ceviz, kavak, huÅŸ ve gürgen gibi aÄŸaçlar kullanıyoruz. Bazen dayanıklılık açısından sert, bazen de iÅŸlenmesi daha kolay olduÄŸu için yumuÅŸak yapılı aÄŸaçlar tercih ediliyor. Kullanılacak malzeme tamamen ortaya çıkacak eserin özelliÄŸine göre belirleniyor" diye konuÅŸtu.
Tekeli Mahallesi'ndeki hobi atölyesinde üretim yaptığını ifade eden Eysen, eserlerin uzun ve titiz bir çalışmanın ürünü olduÄŸunu söyledi. Kullandığı gürgen kontrplakların önce çeÅŸitli numaralardaki zımparalarla birkaç kez iÅŸleme tabi tutulduÄŸunu belirten Eysen, "AhÅŸap tamamen pürüzsüz hale getirildikten sonra desenler aktarılıyor. Daha sonra kıl testere ile el yordamıyla kesim iÅŸlemleri yapılıyor. Son aÅŸamada ise vernik uygulanarak eser tamamlanıyor" ifadelerini kullandı.
Sabır, dikkat ve el becerisi gerektiren naht sanatının günümüzde yeterince bilinmediÄŸine dikkat çeken Eysen, unutulmaya yüz tutmuÅŸ geleneksel el sanatlarının yaÅŸatılması için çalışmalarını sürdürdüÄŸünü belirterek, kültürel mirasın korunmasının gelecek nesiller açısından büyük önem taşıdığını sözlerine ekledi.
